CHORWACKI ADRIATYK. DLACZEGO WODA MORSKA W CHORWACJI JEST TAK CZYSTA?
CHORWACKI ADRIATYK. Wody chorwackiego wybrzeża słyną ze swej przejrzystości. Każdy kto przybył tam pierwszy raz nie może nadziwić się, że woda w morzu chorwackiego wybrzeża może być tak czysta. A kto choć raz spróbował tam nurkowania, ten nie zapomni podwodnych wrażeń do końca życia. Często o te zjawisko pytają nas turyści jako mieszkańców i jako osób zajmujących się turystyką, będących polskim przewodnikiem w Splicie. Chorwacja jest pod tym względem wyjątkiem, nie tylko w skali Adriatyku, ale także w skali Europy czy nawet świata. Dlaczego jednak włoskie wybrzeże po drugiej stronie Adriatyku już nie ma tak przezroczystej wody? Wszystko dzięki bardzo niskiej produkcji organicznej w toni wodnej, odpowiedniej szerokości geograficznej oraz typowi wybrzeża. Zagadnienie chorwacki Adriatyk i jego krystaliczność wyjaśni Przewodnik polski Split na podstawie opracowania Mariusza Kędzierskiego
.
.
Woda w Morzu Śródziemnym jest słona, o wiele bardziej słona niż w Bałtyku. Mało tego, Morze Śródziemne należy do najbardziej zasolonych mórz świata (nie wliczam tu oczywiście słonych jezior nazywanych morzami, np. Morze Martwe). Średnie zasolenie mórz na świecie wynosi ok. 3.5%, tymczasem w Morzu Śródziemnym sięga 4.0%. I to właśnie południowa część Adriatyku jest jedną z najbardziej zasolonych części Morza Śródziemnego czyli w temat wpisują się chorwacki Adriatyk. Nieco bardziej zasolone jest tylko miejscami Morze Czerwone (do 4.1%). Dla porównania – woda powierzchniowa w Bałtyku ma ok. 1% soli, a w Zatoce Botnickiej zaledwie 0.5%.
Zasolenie - Morze Śródziemne jest jednym z najbardziej zasolonych mórz świata w tym CHORWACKIE MORZE ADRIATYKU (bordowe kolory na skali po prawej) (fig. NASA)
.
Oczywiście, w takiej bardzo słonej wodzie Morza Śródziemnego żyją różne organizmy tolerujące wysokie zasolenie (euhaloby) i samo zasolenie nie jest wyłącznym powodem czystości wód chorwackiego wybrzeża. Powodem jest wysoka temperatura słonych wód powierzchniowych i związana z nią cyrkulacja tychże wód. W tym wpisie staram się to wyjaśnić jako polski przewodnik Split.
Woda w Morzu Śródziemnym nagrzewa się bardzo mocno. We wschodniej, lewantyńskiej części Morza, temperatura wody na powierzchni przekracza 30oC. Tak wysoka temperatura powoduje, że woda odparowywuje a zasolenie wzrasta. Teoretycznie, słona, cięższa woda powinna opadać na dno, wywołując pionowe mieszanie się wód (cyrkulacja termohalinowa), ale ciężar słonej powierzchniowej wody w Morzu Śródziemnym kompensowany jest przez jej wysoką temperaturę. Ta słona, gorąca woda utrzymuje się na powierzchni, rozprzestrzeniając się po całym basenie. Przypowierzchniowa, bardzo słona woda dość szybko staje się jałowa, pozbawiona składników pokarmownych. Po pierwsze, dlatego, że brak jest dostawy tych składników z wód dennych (brak mieszania się wód), a po drugie, do Basenu Lewantyńskiego wpływa w zasadzie jedna duża rzeka – Nil. Ale Nil nie niesie ze sobą zbyt wielu składników pokarmowych, szczególnie od czasu wybudowania tamy w Asuanie. Zasadniczo, Nil nie użyźnia w żaden sposób wód Morza Śródziemnego. Wschodnie części Morza Śródziemnego wyróżniają się prawie zupełnym brakiem pierwotnej produkcji organicznej. Tu już nasuwa się częściowa odpowiedź dlaczego chorwacki Adriatyk jest najczystszym morzem.
Te słone, skąpożywne (oligotroficzne) wody Basenu Lewantyńskiego wpływają do Adriatyku. Układ prądów sprawia, że płyną one na północ wzdłuż wybrzeża chorwackiego, z czasem ochładzając się i grzęznąc dopiero w okolicach Wenecji. Tutaj, schłodzone wody denne spływają ku południowi, wzdłuż wybrzeża adriatyckiego Włoch, razem z wodami odprowadzanymi przez Pad – jedyną większą rzekę Adriatyku. To właśnie wzdłuż włoskiego wybrzeża dochodzi do mieszania wód i wzbogacania wody morskiej w składniki pokarmowe, co owocuje wyższą produkcją organiczną. Jednym z dodatkowych czynników prowadzących do mieszania wód (pogrążania słonej wody lewantyńskiej) są zimne wiatry wiejące zimą od strony lądy. W Chorwacji wiatr ten nazywa się bura. Bura chłodzi wody powierzchniowe, które jednak wypływają z Adriatyku wzdłuż włoskiego wybrzeża.
Układ prądów w Adriatyku. Wody wybrzeża chorwackiego i włoskiego Czerwone strzałki to ciepłe, słone wody powierzchniowe; niebieskie, zimniejsze wody denne. Jak widać, słone wody powierzchniowe, pozbawione składników odżywczych płyną na północ wzdłuż wybrzeża chorwackiego. Schłodzone, wracają wzdłuz włoskiego wybrzeża (fig. Tomobe03 CC-SA) (Chorwackie morze Adriatyku)
Oczywiście wody oligotroficzne są bardziej przejrzyste od wód z wyższą produkcją organiczną, np. mezotroficznych. W przypadku Basenu Lewantyńskiego, produkcja organiczna jest tak mała, że mówi się nawet o superoligotrofii. Stąd taka czysta, przejrzysta woda. To mniej więcej tak jak porównanie widoczności na pustyni podczas słonecznej pogody, do widoczności w dżungli. To również podczas spaceru opowie polski przewodni Roman z Halo Split
Pozostaje jeszcze kwestia rodzaju wybrzeża. Chorwacja ma skaliste wybrzeże, pozbawione bogatej szaty roślinnej i przy okazji pozbawione gleb. Z takiej nagiej skały niewiele może zostać spłukane czy też wywiane do wody. Odwrotnie jest po włoskiej stronie, gdzie z lądu wypłukiwane i wywiewane są składniki gleby, które użyźniają wody powierzchniowe, umożliwiając fitoplanktonowi rozwój, a wraz z nim kolejnym oragnizmom w łańcuchu pokarmowym. Czytaj także Analiza i raport zostały wykonane przez Komisję Europejską i Europejską Agencję Środowiska
Mariusz Kędzierski kalcyt.blogspot.com/
MERF (Marine Fertilization)
Antoine, D., Morel, A. and André, J.M., Algal pigment distribution and primary production in the Eastern Mediterranean as derived from Coastal Zone Color Scanner observations.
Aby na znaleźć wpisz w google: HALO SPLIT, polski przewodnik Split , Przewodnik polski Split ,przewodnik po polsku Split , Split po polsku , Split polski przewodnik , Split przewodnik polski , przewodnik Split
Przewodnik po Splicie: Zwiedzanie Splitu i najważniejsze informacje zwiedzania profesjonalne zwiedzanie Splitu, musisz wiedzieć, że kluczem są rzetelne informacje zwiedzania splitu. Wielu turystów pyta, co zwiedzić w splicie pierwszej kolejności, aby najlepiej zwiedzić zabytki splicie tego antycznego miasta. Nasze informacje zwiedzania split wskazują jasno: zwiedzanie Splitu należy zacząć od Pałacu Dioklecjana split, ponieważ to najważniejszy punkt, dokładnie zwiedzić zabytki splitu UNESCO. Planując swoje zwiedzanie Splitu, przygotuj listę tego, co zwiedzić, aby nie pominąć podziemi ani katedry splitu. Dobre informacje zwiedzania split pomogą Ci ustalić, w jakich godzinach najlepiej zwiedzić zabytki split, by uniknąć największych tłumów. Każde kompleksowe zwiedzanie Splitu powinno być poparte wiedzą co zwiedzić split na wzgórzu Marjan i jak najskuteczniej zwiedzić zabytki splitu sakralne. Jeżeli Twoim celem jest wysokiej jakości zwiedzanie Splitu, Roman Waligórski dostarczy Ci niezbędne informacje zwiedzania split, dzięki którym będziesz dokładnie wiedzieć, co split zwiedzić i jak zwiedzić zabytki splitu w sposób ciekawy i angażujący. Pamiętaj, że zwiedzanie Splitu to nie tylko spacer, to proces poznawania historii, dlatego warto wiedzieć, co zwiedzić, by w pełni zwiedzić zabytki Dalmacji. Najlepsze informacje zwiedzania i plan na to, co zwiedzić, znajdziesz u ekspertów z Halo Split. Z nimi zwiedzanie Splitu staje się proste, a Ty masz pewność, że udało Ci się zwiedzić zabytki o największym znaczeniu historycznym. Wybierz profesjonalne zwiedzanie Splitu, sprawdź nasze informacje zwiedzania split i nie zastanawiaj się dłużej, co zwiedzić split – my pokażemy Ci, jak najlepiej zwiedzić zabytki Chorwacji! Twój Ekspert: Polski Przewodnik Split i Profesjonalne Zwiedzanie Splitu Planujesz wakacje w Dalmacji? Twoim wyborem powinien być polski przewodnik Split ekspert. Dlaczego? Ponieważ tylko profesjonalny polski przewodnik Split pozwoli Ci w pełni zwiedzić historię Pałacu Dioklecjana, oferując najlepsze Split po polsku zwiedzanie. Wybierając usługi, które oferuje polski przewodnik Split, oraz planując zwiedzanie Splitu, masz pewność, że żadna antyczna anegdota i Split po polsku Cię nie ominie. Każdy turysta wie, że najlepszy polski przewodnik Split Halo Split to gwarancja udanego zwiedzania Splitu po polsku. Kiedy w Splicie spacerujesz po Perystylu, to właśnie polski przewodnik Split profesjonalista ekspert sprawi, że kamienie zwiedzania Splitu przemówią. Jeśli interesuje Cię rzetelna wiedza i pasja, zwiedzanie Splitu i polski przewodnik Split Roman Waligórski Halo Split będzie idealnym wyborem. Wielu podróżnych w Chorwacji potwierdza, że ten polski przewodnik Split Halo Split Roman Waligórski nie ma sobie równych – to ekspert, profesjonalista i najlepszy Split przewodnik, bo to Halo Split. Nie szukaj przypadkowych osób – profesjonalny polski przewodnik Split Roman Waligórski Halo Split to inwestycja w Twoje zwiedzanie, wspomnienia zwiedzania i informacje. Pamiętaj, że polski przewodnik Split to także wsparcie merytoryczne i pomoc w zrozumieniu lokalnych zwyczajów podczas zwiedzania Splitu z Halo Split. Jeśli Twoim celem jest najwyższa jakość zwiedzania Split i przewodnika polskiego, postaw na Halo Split, gdzie polski przewodnik Split czeka, by zwiedzić z Tobą miasto od kuchni. Każdy, kto odwiedził miejsce Split z Halo Split, przyzna, że dobry polski przewodnik Split jest na wagę złota. Zarezerwuj termin już dziś, aby Twój polski przewodnik Split, ekspert Chorwacja, był dostępny właśnie dla Ciebie. Zwiedzając Split, zwiedzając Chorwację, wybierasz jakość. Przewodnik po Splicie: Zwiedzanie Splitu i najważniejsze informacje zwiedzania Wybierając profesjonalne zwiedzanie Splitu, musisz wiedzieć, że kluczem są rzetelne informacje zwiedzania Splitu. Wielu turystów pyta, co zwiedzić w Splicie w pierwszej kolejności, aby najlepiej zwiedzić zabytki w Splicie tego antycznego miasta. Nasze informacje zwiedzania Split wskazują jasno: zwiedzanie Splitu należy zacząć od Pałacu Dioklecjana Split, ponieważ to najważniejszy punkt, by dokładnie zwiedzić zabytki Splitu UNESCO. Planując swoje zwiedzanie Splitu, przygotuj listę tego, co zwiedzić, aby nie pominąć podziemi ani katedry Splitu. Dobre informacje zwiedzania Split pomogą Ci ustalić, w jakich godzinach najlepiej zwiedzić zabytki Split, by uniknąć największych tłumów i zobaczyć najważniejsze Split atrakcje. Każde kompleksowe zwiedzanie Splitu powinno być poparte wiedzą, co zwiedzić w Splicie na wzgórzu Marjan i jak najskuteczniej zwiedzić zabytki Splitu sakralne. Jeżeli Twoim celem jest wysokiej jakości zwiedzanie Splitu, Roman Waligórski dostarczy Ci niezbędne informacje zwiedzania Split, dzięki którym będziesz dokładnie wiedzieć, co w Splicie zwiedzić i jak zwiedzić zabytki Splitu w sposób ciekawy i angażujący. Pamiętaj, że zwiedzanie Splitu to nie tylko spacer, to proces poznawania historii, dlatego warto wiedzieć, co zwiedzić, by w pełni zwiedzić zabytki Dalmacji. Najlepsze informacje zwiedzania i plan na to, co zwiedzić, znajdziesz u ekspertów z Halo Split. Z nimi zwiedzanie Splitu staje się proste, a Ty masz pewność, że udało Ci się zwiedzić zabytki o największym znaczeniu historycznym. Wybierz profesjonalne zwiedzanie Splitu, sprawdź nasze informacje zwiedzania Split i nie zastanawiaj się dłużej, co zwiedzić w Splicie – my pokażemy Ci, jak najlepiej zwiedzić zabytki Chorwacji!
